Print pagina

Artrose van de hand

Normaal gesproken bestaat een gewricht uit twee gladde, met kraakbeen bedekte botuiteinden die als een set bij elkaar passen en soepel langs elkaar bewegen. Artrose ontstaat als deze gladde oppervlakken onregelmatig worden, niet meer bij elkaar passen en eigenlijk slijten. Artrose kan in alle gewrichten van het lichaam voorkomen, maar valt het meeste op als de handen en vingers worden aangetast. De meest voorkomende vormen van artrose zijn osteoartrose, posttraumatische artrose (na een letsel) en reumatoïde artritis. Andere oorzaken zijn infectie, jicht en psoriasis. Stijfheid, zwelling en pijn zijn symptomen die bij alle vormen van artrose voorkomen. Bij artrose van de hand kunnen goedaardige bultjes ontstaan in het middelste gewricht van de vinger en aan het bovenste gewricht van de vinger. Kenmerkend voor artrose aan het duimbasis gewricht is een diepe, zeurende pijn aan de basis van de duim, vooral ter plaatse van de handpalm. Ook kunnen pijnlijke zwellingen en verdikkingen worden waargenomen rond de pols. Grijp- en knijpkracht nemen mogelijk af, waardoor het moeilijk wordt potten te openen of sleutels te draaien.

Oorzaak

Artrose is een degeneratieve gewrichtsaandoening waarbij slijtage optreedt van het kraakbeen waarmee het botoppervlak bij het gewricht is bedekt. Deze aandoening kan simpelweg veroorzaakt worden door slijtage van gewrichten, maar kan ook ontstaan na gewrichtsletsel of bepaalde auto-immuun ziekten zoals reuma. Artrose ontwikkelt zich in de hand meestal op drie plaatsen: aan de duimbasis, waar de duim en de pols samenkomen (artrose aan het duimbasisgewricht); aan het gewricht dat het dichtst bij de vingertop zit; aan het middelste gewricht van een vinger. Artrose komt ook vaak voor in de pols, vooral aan de boven en duimzijde van het gewricht. Uw reumatoloog en plastisch chirurg onderzoeken u en stellen vast of u vergelijkbare symptomen hebt in andere gewrichten en welke gevolgen de artrose zal hebben voor uw leven en bezigheden. Ook op röntgenfoto's zijn bepaalde kenmerken van artrose zichtbaar, zoals een vernauwing van de ruimte in het gewricht, het ontstaan van benige vergroeiingen en de ontwikkeling van dichte, harde stukken bot aan de buitenkant van het gewricht.

Behandeling

De behandeling is gericht op het verlichten van de pijn en functieherstel. Tegen de pijn kunnen ontstekingsremmende geneesmiddelen of andere pijnstillende middelen worden genomen en als de artrose opspeelt, kunnen korte rustperioden verlichting bieden. Het is mogelijk dat uw arts u aanraadt 's nachts of bij bepaalde activiteiten een vinger- of polsspalk te dragen. Het is belangrijk de vingers te blijven bewegen maar de hand verder niet meer te belasten dan nodig is. Handtherapie heeft op het gebied van deze oefeningen, spalken veel te bieden. Een corticosteroïden injectie leidt vaak tot symptoomverlichting, maar geneest de artrose niet. Een operatie kan wenselijk zijn als deze behandelingen geen effect hebben en als de u te veel pijn heeft of te veel functieverlies ervaart. Het doel van een operatie is het functioneren zoveel mogelijk te herstellen en de pijn weg te nemen of naar een aanvaardbaar niveau te brengen. Een operatieve methode is het vastzetten van het gewricht, waarbij de gewrichtsvlakken worden verwijderd en de botten aan weerskanten van het gewricht aan elkaar worden vastgezet. Het gewricht in kwestie kan dan niet meer bewegen. Een andere aanpak is de gewrichtsreconstructie, waarbij het gedegenereerde gewrichtsoppervlak wordt verwijderd zodat er geen sprake meer is van ruw, onregelmatig contact tussen de botten, dat pijn veroorzaakt en de beweging beperkt. Wanneer het degeneratieve stuk van het gewrichtsoppervlak is verwijderd, kan dit worden vervangen door opgerold zacht weefsel, zoals een pees, of door een kunstgewricht.